Cholesterol là gì? Các loại, chức năng, cách giảm Cholesterol máu

Cholesterol là gì? Đây là một trong những thắc mắc được nhiều người quan tâm khi nói về sức khỏe hệ tuần hoàn cũng như bệnh tim. Vậy cholesterol có vai trò gì và làm thế nào để kiểm soát nồng độ cholesterol trong cơ thể? Trong bài viết này, hãy cùng Whey tốt giải đáp thắc mắc này nhé!

Cholesterol là gì?

Lipid nói chung và cholesterol nói riêng không tan trong nước nên để có thể “di chuyển” trong máu, chúng cần kết hợp với protein để tạo thành các phức hợp gọi là lipoprotein. Có ba loại lipid chính lưu hành trong máu là cholesterol, triglycerid và phospholipid, trong đó cholesterol được chú ý nhiều nhất vì ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe tim mạch.

Toàn bộ quá trình sản sinh, vận chuyển và thoái hoá cholesterol là thiết yếu để duy trì cơ thể khoẻ mạnh. Tuy nhiên, nếu lượng cholesterol tích tụ quá nhiều, nó có thể dẫn đến các vấn đề tim mạch như xơ vữa động mạch hoặc đột quỵ.

>> Xem thêm: Sterol là gì? Vai trò, lợi ích và ứng dụng của sterol

Các loại Cholesterol trong cơ thể

Dựa vào tỷ trọng và chức năng, có hai loại cholesterol phổ biến sau:

LDL-C (Low-Density Lipoprotein Cholesterol)

LDL-C là loại lipoprotein mang cholesterol từ gan đến các tế bào trong cơ thể. Tuy nhiên, nếu lượng LDL-C quá cao, cholesterol sẽ bị tích tụ trong thành động mạch, tạo thành mảng bám và gây ra hiện tượng xơ vữa. Đây chính là nguyên nhân làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Vì vậy, LDL-C thường được gọi là cholesterol “xấu” và cần được kiểm soát ở mức thấp.

HDL-C (High-Density Lipoprotein Cholesterol)

Ngược lại với LDL-C, HDL-C giúp thu gom lượng cholesterol dư thừa trong máu và đưa trở lại gan để xử lý và đào thải ra ngoài cơ thể. Mức HDL-C cao có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp hơn, vì nó góp phần làm sạch lòng mạch máu. Do đó, HDL-C được xem là cholesterol “tốt” và nên duy trì ở mức cao.

Chức năng Cholesterol trong cơ thể

Cholesterol là một thành phần thiết yếu và không thể thiếu trong hoạt động sống của cơ thể. Dưới đây là một số chức năng chính của cholesterol:

• Thành phần cấu tạo màng tế bào: Cholesterol là một thành phần quan trọng của màng tế bào ở tất cả các mô trong cơ thể. Nó giúp duy trì độ linh hoạt, ổn định và tính thấm chọn lọc của màng tế bào.
• Sản xuất hormone: Cholesterol là tiền chất để tổng hợp nhiều loại hormone steroid quan trọng như cortisol, estrogen, testosterone và aldosterone hỗ trợ điều hòa chuyển hóa, miễn dịch, sinh sản và huyết áp.
• Tổng hợp vitamin D: Cholesterol dưới da chuyển hóa thành vitamin D khi tiếp xúc ánh nắng, hỗ trợ xương và miễn dịch.
• Hỗ trợ tiêu hóa: Cholesterol là nguyên liệu gan dùng để tạo axit mật, giúp tiêu hóa và hấp thu chất béo cùng vitamin A, D, E, K.
• Chống oxy hóa và phục hồi tổn thương: Cholesterol có vai trò giúp trung hòa gốc tự do và hỗ trợ quá trình tái tạo mô khi cơ thể bị thương hoặc viêm.

Chỉ số Cholesterol bao nhiêu là an toàn?

Tuy cholesterol rất cần thiết cho cơ thể nhưng duy trì nồng độ cholesterol ở mức cân bằng là vô cùng quan trọng. Để đánh giá mức độ an toàn của cholesterol cần xem xét các chỉ số cụ thể trong xét nghiệm máu, bao gồm:

Cholesterol toàn phần:

• Dưới 200 mg/dL (5.2 mmol/L): Mức lý tưởng, nguy cơ mắc bệnh tim mạch thấp.
• 200 - 239 mg/dL (5.2 - 6.2 mmol/L): Mức cận cao, cần điều chỉnh lối sống.
• Trên 240 mg/dL (6.2 mmol/L): Mức cao, có nguy cơ mắc bệnh tim mạch.

LDL-cholesterol (Cholesterol xấu): Đây là loại cholesterol có thể tích tụ trên thành động mạch, gây xơ vữa.

• Dưới 100 mg/dL (2.6 mmol/L): Mức lý tưởng, rất tốt.
• 100 - 129 mg/dL (2.6 - 3.3 mmol/L): Tốt.
• 130 - 159 mg/dL (3.4 - 4.1 mmol/L): Cận cao.
• 160 - 189 mg/dL (4.1 - 4.9 mmol/L): Cao.
• Trên 190 mg/dL (4.9 mmol/L): Rất cao, nguy cơ mắc bệnh tim mạch nghiêm trọng.

HDL-cholesterol (Cholesterol tốt): Loại cholesterol này giúp vận chuyển cholesterol dư thừa về gan để đào thải.

• Dưới 40 mg/dL (nam) và 50 mg/dL (nữ): Mức thấp, không tốt cho tim mạch.
• 40 - 59 mg/dL: Mức chấp nhận được.
• Trên 60 mg/dL: Mức tốt, giúp bảo vệ tim mạch.

Xét nghiệm máu để nắm được chỉ số cholesterol (Nguồn: Internet)

Cholesterol cao có nguy hiểm không?

Cholesterol cao cực kỳ nguy hiểm và là yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn đến nhiều bệnh lý tim mạch nghiêm trọng. Khi nồng độ LDL-cholesterol (cholesterol xấu) trong máu cao có thể tích tụ trong thành động mạch, tạo mảng xơ vữa gây thu hẹp và cứng mạch máu, cản trở lưu thông máu và hình thành cục máu đông.

Các biến chứng thường gặp:

• Bệnh động mạch vành: Mảng xơ vữa làm hẹp động mạch vành (cung cấp máu cho tim), dẫn đến đau thắt ngực, nhồi máu cơ tim.
• Đột quỵ: Nếu cục máu đông làm tắc nghẽn mạch máu não, có thể gây đột quỵ, dẫn đến tổn thương não vĩnh viễn, tàn tật hoặc tử vong.
• Bệnh động mạch ngoại biên: Mảng xơ vữa làm tắc nghẽn động mạch ở chân và tay, gây đau, tê bì, thậm chí hoại tử.
• Rối loạn cương dương: Cholesterol cao cũng có thể ảnh hưởng đến lưu lượng máu đến dương vật, gây rối loạn cương dương.

>> Xem thêm:

• Uống omega-3 có giảm mỡ máu không? Cơ chế hoạt động, cách uống hiệu quả
• Thực đơn tăng cơ giảm mỡ hiệu quả trong 1 tuần

Cách giảm Cholesterol trong máu hiệu quả

Để giảm cholesterol trong máu một cách hiệu quả, bạn cần kết hợp thay đổi lối sống, chế độ ăn uống và có thể cần đến sự hỗ trợ của thuốc theo chỉ định của bác sĩ.

Thay đổi chế độ ăn uống

• Giảm chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa: Hạn chế các loại thịt đỏ, mỡ động vật, bơ, sữa béo, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn chiên xào, bánh ngọt, đồ ăn nhanh.
• Tăng cường chất xơ hòa tan: Chất xơ giúp giảm hấp thu cholesterol. Bổ sung nhiều trái cây (táo, lê, cam, dâu tây), rau xanh (bông cải xanh, rau bina), ngũ cốc nguyên hạt (yến mạch, lúa mạch), các loại đậu.
• Chọn nguồn protein ít béo: Ưu tiên thịt nạc, thịt gà bỏ da, cá, đậu phụ, các loại đậu.
• Kiểm soát lượng đường: Giảm lượng đường nạp vào cơ thể vì đường dư thừa có thể chuyển hóa thành triglyceride.
• Ăn thực phẩm giàu Omega-3: Omega-3 có trong cá béo (cá hồi, cá thu, cá trích), hạt chia, hạt lanh, quả óc chó, dầu oliu giúp giảm triglyceride và bảo vệ tim mạch.

Chế độ ăn uống hợp lý giúp cân bằng chỉ số cholesterol trong cơ thể (Nguồn: Internet)

Ngoài việc điều chỉnh chế độ ăn, bạn có thể bổ sung Omega-3 qua các sản phẩm dầu cá chất lượng từ thương hiệu uy tín.

Tại Whey Tốt, nổi bật là Webber Naturals Triple Strength Omega-3 (Canada) với 600mg EPA và 300mg DHA, đạt chứng nhận IVO về độ tinh khiết và chất lượng. Sản phẩm giúp giảm cholesterol xấu, cải thiện trí nhớ, giảm viêm và tăng cường sức khỏe tim mạch.

Ngoài ra, Webber Naturals Triple Strength Omega-3 CoQ10 còn bổ sung CoQ10, giúp tăng hấp thu dưỡng chất, chống oxy hóa và hỗ trợ sản xuất năng lượng cho cơ thể.

Một sản phẩm Omega-3 được ưa chuộng tại Whey Tốt là Ostrovit Omega 3 Extreme (Ba Lan) — lựa chọn chất lượng với giá hợp lý. Mỗi viên chứa 500mg EPA và 250mg DHA, không mùi tanh, an toàn khi dùng hằng ngày, giúp hỗ trợ tim mạch, thị lực và cải thiện lipid máu hiệu quả.

Tăng cường hoạt động thể chất

Bạn nên dành ít nhất 150 phút tập thể dục cường độ vừa phải mỗi tuần (ví dụ: đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe) hoặc 75 phút cường độ cao. Tập thể dục giúp tăng HDL-cholesterol (cholesterol tốt) và giảm LDL-cholesterol (cholesterol xấu).

Tập thể dục giúp tăng lượng cholesterol tốt (Nguồn: Internet)

Duy trì cân nặng hợp lý

Nếu bạn thừa cân hoặc béo phì, việc giảm 5-10% trọng lượng cơ thể cũng có thể cải thiện đáng kể mức cholesterol.

Bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia

Hút thuốc lá làm giảm HDL-cholesterol và tăng nguy cơ xơ vữa động mạch. Trong khi đó, uống quá nhiều rượu có thể làm tăng lượng triglyceride.

Kiểm soát căng thẳng và ngủ đủ giấc

Căng thẳng mãn tính và thiếu ngủ có thể ảnh hưởng tiêu cực đến mức cholesterol. Bạn nên tìm cách thư giãn và đảm bảo ngủ đủ 7-9 tiếng mỗi đêm.

Sử dụng thuốc (theo chỉ định của bác sĩ)

Trong một số trường hợp, nếu thay đổi lối sống không đủ để giảm cholesterol về mức an toàn, có thể sử dụng thuốc theo kê toa của bác sĩ để giúp kiểm soát nồng độ cholesterol. Ngoài ra, việc kiểm tra cholesterol định kỳ là rất quan trọng để theo dõi sức khỏe và có biện pháp can thiệp kịp thời nếu cần.

>>> Có thể bạn quan tâm: 

• Thực đơn healthy 1 tuần giảm cân hiệu quả, an toàn sức khỏe
• 30 thực phẩm giàu đạm, giàu dưỡng chất tốt cho sức khỏe

Hiểu rõ cholesterol là gì, vai trò và các loại cholesterol trong cơ thể sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe tim mạch. Theo đó, việc duy trì lối sống lành mạnh, chế độ ăn uống cân bằng, giàu chất xơ và chất béo tốt là chìa khóa để kiểm soát cholesterol hiệu quả. Đừng quên liên hệ ngay với Whey Tốt để được tư vấn và lựa chọn sản phẩm bổ sung dầu cá Omega-3 chất lượng, tốt cho sức khỏe với giá tốt!