Probiotics và prebiotics là gì, phân biệt và cách dùng
Nội dung do ban biên tập Whey Tốt tổng hợp và đối chiếu từ các nghiên cứu khoa học về hệ vi sinh đường ruột, probiotics và prebiotics. Các sản phẩm liên quan phân phối tại Whey Tốt là hàng nhập khẩu chính ngạch, có nhãn phụ tiếng Việt và công bố an toàn thực phẩm. Thông tin mang tính tham khảo dinh dưỡng.
Probiotics và prebiotics là hai khái niệm thường bị nhầm lẫn dù vai trò hoàn toàn khác nhau. Probiotics là lợi khuẩn sống, còn prebiotics là chất xơ làm thức ăn cho lợi khuẩn đó. Hiểu đúng bộ đôi này là bước đầu để chăm sóc hệ tiêu hóa một cách khoa học.
Bài viết được ban biên tập Whey Tốt tổng hợp và đối chiếu từ các nghiên cứu khoa học, giúp bạn phân biệt probiotics, prebiotics và cách kết hợp chúng. Thông tin mang tính tham khảo dinh dưỡng.
Phân biệt probiotics và prebiotics
Probiotics là vi khuẩn có lợi sống trong đường ruột, còn prebiotics là chất xơ thực vật làm thức ăn nuôi các lợi khuẩn đó.
Probiotics là lợi khuẩn sống
Probiotics, hay lợi khuẩn, là những vi sinh vật sống khi được bổ sung với một lượng vừa đủ sẽ mang lại lợi ích cho sức khỏe. Nếu xem đường ruột như một khu vườn thì lợi khuẩn chính là những hạt giống tốt, giúp cân bằng hệ vi sinh, cạnh tranh và lấn át vi khuẩn có hại, hỗ trợ tiêu hóa và góp phần củng cố hàng rào đề kháng của cơ thể. Các chủng phổ biến thuộc hai nhóm Lactobacillus và Bifidobacterium. Bạn có thể tìm thấy chúng trong nhiều loại probiotics từ thực phẩm lên men tự nhiên như sữa chua, kim chi, dưa cải muối.
Prebiotics là thức ăn của lợi khuẩn
Nếu lợi khuẩn là hạt giống thì prebiotics là phân bón cho khu vườn đó. Prebiotics là những loại chất xơ thực vật mà cơ thể không tiêu hóa được, nhưng lại là nguồn thức ăn cho lợi khuẩn trong đường ruột. Khi các probiotics men vi sinh sử dụng prebiotics, chúng phát triển mạnh và tạo ra các hợp chất có lợi gọi là axit béo chuỗi ngắn (SCFA), cung cấp năng lượng cho tế bào ruột. Nguồn prebiotics dồi dào có trong tỏi, hành tây, chuối, yến mạch, táo và các loại rau xanh.
Bột yến mạch uống liền giàu chất xơ beta-glucan, một nguồn prebiotic làm thức ăn nuôi dưỡng lợi khuẩn.
Kết hợp lợi khuẩn và chất xơ, và vai trò của enzyme
Khi dùng đồng thời probiotics và prebiotics, gọi là synbiotic, lợi khuẩn vừa được bổ sung vừa có sẵn nguồn dinh dưỡng để hoạt động tốt hơn.
Việc cung cấp đồng thời cả lợi khuẩn và chất xơ giúp tăng khả năng sống sót và hoạt động của lợi khuẩn, từ đó tận dụng tốt hơn lợi ích mà chúng mang lại. Một hệ tiêu hóa khỏe mạnh nhờ sự kết hợp này cũng giúp cơ thể hấp thu các dưỡng chất khác, chẳng hạn như protein, hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, cần phân biệt lợi khuẩn với enzyme tiêu hóa, một nhóm chất khác cũng hỗ trợ tiêu hóa. Probiotics là các vi sinh vật sống, trong khi enzyme tiêu hóa là các protein giúp phân giải thức ăn thành các phân tử nhỏ hơn để cơ thể dễ hấp thu. Hai nhóm này hoạt động song song để quá trình tiêu hóa diễn ra trơn tru.
Cách bổ sung probiotics và prebiotics hiệu quả
Ưu tiên nguồn thực phẩm tự nhiên, bổ sung đúng thời điểm và duy trì đều đặn.
Hãy bắt đầu bằng việc làm giàu chế độ ăn với thực phẩm giàu probiotics như sữa chua, kefir, kim chi, và thực phẩm giàu prebiotics như yến mạch, chuối, tỏi, măng tây; một chế độ ăn đa dạng là nền tảng vững chắc nhất. Khi dùng sản phẩm bổ sung lợi khuẩn, thời điểm thuận lợi là trong hoặc ngay sau bữa ăn, khi môi trường axit trong dạ dày ít khắc nghiệt hơn, giúp tăng tỷ lệ lợi khuẩn sống sót đi đến ruột. Việc xây dựng một hệ vi sinh khỏe mạnh cần thời gian, nên hãy kiên trì dùng đều đặn cùng lối sống lành mạnh. Trên thị trường có nhiều dòng để tham khảo, ví dụ optibac probiotics hay probiotics lactomin plus.
Công thức đa chủng 10 tỷ lợi khuẩn mỗi khẩu phần, dạng viên nang, hỗ trợ cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Câu hỏi thường gặp
Cần dùng cả probiotics và prebiotics cùng lúc không?
Dùng cả hai mang lại hiệu quả cộng hưởng, nhưng bạn cũng có thể bắt đầu với một trong hai. Nếu chế độ ăn đã giàu chất xơ, bổ sung probiotics có thể là ưu tiên; ngược lại, nếu đã dùng nhiều thực phẩm lên men, bổ sung prebiotics sẽ giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn sẵn có.
Men vi sinh và men tiêu hóa khác nhau thế nào?
Men vi sinh là vi khuẩn sống, còn men tiêu hóa là các protein giúp phân giải thức ăn. Chúng có chức năng khác nhau nhưng cùng hỗ trợ một hệ tiêu hóa khỏe mạnh.
Bổ sung bao lâu thì cảm nhận thay đổi?
Thời gian tùy thuộc cơ địa và tình trạng đường ruột ban đầu. Một số người cảm nhận cải thiện sau 1 đến 2 tuần, trong khi những người khác cần dùng đều đặn 1 đến 2 tháng để thấy rõ hơn.
Phân biệt được probiotics và prebiotics giúp bạn chủ động xây dựng chế độ ăn và bổ sung hợp lý cho đường ruột. Khi chọn sản phẩm bổ sung, hãy ưu tiên hàng nhập khẩu chính ngạch có nhãn phụ tiếng Việt và công bố an toàn thực phẩm để yên tâm về nguồn gốc.
Gợi ý sản phẩm hỗ trợ probiotics và prebiotics tại Whey Tốt
5 tỷ lợi khuẩn mỗi viên, men vi sinh dùng hằng ngày từ Anh Quốc, ổn định ở nhiệt độ phòng.
Men vi sinh đa chủng 32 tỷ lợi khuẩn, hỗ trợ sức khỏe đường ruột.
Giấm táo lên men hữu cơ, gợi ý pha loãng với nước, một món lên men quen thuộc.
Nguồn tham khảo
1. National Institutes of Health, Office of Dietary Supplements. Probiotics: Fact Sheet for Consumers.
2. Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source. Probiotics for Gut Health.
3. Cleveland Clinic. Foods High in Probiotics.
4. Mayo Clinic Press. Probiotics vs Prebiotics.
5. Harvard Health Publishing. How to Feed Your Gut.
