Uống probiotic lúc nào tốt? Men vi sinh nên uống trước hay sau ăn
Bạn đã mua men vi sinh nhưng chưa biết uống probiotic lúc nào để lợi khuẩn không chết ngay trong dạ dày? Whey Tốt tổng hợp nghiên cứu về thời điểm uống so với bữa ăn, sáng hay tối, lúc đói hay no và lịch uống theo dạng viên, gói. Nhờ đó, bạn dùng đúng ngay từ hộp đầu tiên.
Với phần lớn viên nang và gói bột, thời điểm hợp lý là cùng bữa ăn hoặc ngay trước bữa ăn có chút chất béo. Bữa sáng có sữa hay yến mạch là ví dụ điển hình, còn uống 30 phút sau bữa ăn cho tỷ lệ sống sót kém hơn rõ rệt.
Buổi sáng hay buổi tối không quan trọng bằng việc uống cố định một giờ mỗi ngày. Nếu đang dùng kháng sinh theo đơn, bạn uống men vi sinh cách thuốc khoảng 2 giờ.
Viên nang probiotic uống cùng bữa ăn. Nguồn: Whey Tốt
Bảng dưới đây tóm tắt thời điểm theo từng dạng bào chế. Bạn có thể đọc theo tình huống của mình:
- Mới mua viên nang hoặc gói bột: đọc mục trước hay sau ăn và mục lúc đói hay lúc no.
- Hay quên uống: đọc mục sáng hay tối và lịch uống gợi ý.
- Đang dùng kháng sinh, cà phê nóng, rượu bia: đọc mục khoảng cách với các thứ khác.
- Đã uống vài tuần chưa thấy gì: đọc mục bao lâu thì thấy tác dụng và năm sai lầm thường gặp.
Bảng thời điểm uống probiotic theo dạng bào chế
Mỗi dạng bào chế bảo vệ lợi khuẩn theo cách khác nhau, nên thời điểm uống cũng khác nhau. Bảng dưới đây tổng hợp từ nhãn sản phẩm phổ biến và nghiên cứu về khả năng sống sót qua dạ dày.
Vuốt nhẹ bảng dưới đây sang ngang để xem hết thông tin
| Dạng bào chế | Thời điểm hợp lý | Lưu ý khi uống | Nhóm chủng thường gặp |
|---|---|---|---|
| 1. Viên nang thường | Cùng bữa ăn hoặc ngay trước bữa ăn | Nuốt nguyên viên với nước nguội | Lactobacillus, Bifidobacterium |
| 2. Viên bao tan trong ruột | Bất kỳ, kể cả lúc đói | Không nhai, không mở nang | Đa chủng liều cao |
| 3. Gói bột | Cùng bữa ăn, pha xong uống ngay | Pha với nước hoặc thức ăn dưới 40 độ C | Lactobacillus, Bifidobacterium, kèm chất xơ |
| 4. Ống uống sẵn | Cùng bữa ăn | Lắc đều trước khi uống, giữ đúng nhiệt độ ghi trên nhãn | Lactobacillus, Bacillus |
| 5. Bào tử Bacillus | Bất kỳ | Chịu nhiệt, tiện mang theo khi đi xa | Bacillus subtilis, Bacillus clausii |
| 6. Nấm men Saccharomyces boulardii | Bất kỳ | Ít bị ảnh hưởng bởi bữa ăn | Saccharomyces boulardii |
| 7. Sữa chua uống men sống | Cùng hoặc ngay sau bữa ăn | Giữ lạnh, dùng trước hạn | Lactobacillus casei, Lactobacillus paracasei |
Khi nhãn sản phẩm ghi thời điểm khác với bảng, bạn ưu tiên theo nhãn vì hãng đã thử nghiệm với đúng chủng của họ. Bảng chỉ dùng cho trường hợp nhãn không ghi rõ.
Vì sao thời điểm uống probiotic quyết định lượng lợi khuẩn còn sống
Lúc đói, dịch dạ dày có độ pH khoảng 1,5 đến 3,5 và tiêu diệt phần lớn vi khuẩn đi qua. Sau bữa ăn, thức ăn làm pH tăng lên và dạ dày đẩy nội dung xuống ruột theo từng đợt.
Lợi khuẩn đi cùng thức ăn được che chắn bởi chất béo và đạm, nên qua dạ dày với tỷ lệ sống cao hơn. Đây là lý do thời điểm uống ảnh hưởng trực tiếp đến số CFU thực sự tới ruột.
Số CFU in trên nhãn là lượng lợi khuẩn trong viên, không phải lượng còn sống tại ruột. Uống sai thời điểm có thể làm mất một phần lớn con số đó trước khi lợi khuẩn kịp hoạt động.
Thời điểm uống không đổi được chủng hay số CFU trên nhãn, nhưng quyết định bao nhiêu phần trong đó thực sự tới được ruột.
Lợi khuẩn phải vượt qua axit dạ dày. Nguồn: Whey Tốt
Uống probiotic trước hay sau ăn
Nghiên cứu của Tompkins và cộng sự trên Beneficial Microbes dùng mô hình dạ dày và tá tràng để đo tỷ lệ sống của một sản phẩm bốn chủng. Lợi khuẩn sống sót nhiều hơn khi uống cùng bữa ăn hoặc 30 phút trước bữa ăn có cháo yến mạch với sữa.
Nhóm uống 30 phút sau bữa ăn có số vi khuẩn sống thấp hơn đáng kể. Sữa có 1% chất béo và cháo yến mạch bảo vệ tốt hơn nước lọc hay nước táo, và chất béo quan trọng hơn chất đạm.
Kết luận thực tế cho viên nang thường là uống ngay trước hoặc trong bữa ăn có chút chất béo. Nếu bạn ăn sáng bằng trứng, sữa hoặc yến mạch, uống men vi sinh cùng bữa đó là hợp lý.
Riêng nấm men Saccharomyces boulardii không bị ảnh hưởng bởi bữa ăn trong nghiên cứu này. Viên bao tan trong ruột cũng ít phụ thuộc vì lớp bao chỉ tan khi qua dạ dày.
Bữa sáng có chất béo bảo vệ lợi khuẩn. Nguồn: internet
Uống probiotic buổi sáng hay buổi tối
Chưa có nghiên cứu nào cho thấy buổi sáng hay buổi tối cho kết quả khác nhau khi bạn uống cùng bữa ăn. Yếu tố tạo ra khác biệt là sự đều đặn, vì lợi khuẩn chỉ ở lại tạm thời và cần được bổ sung mỗi ngày.
Buổi sáng thường dễ duy trì hơn vì gắn với bữa sáng và thói quen uống nước. Nhiều hãng cũng ghi trên nhãn là uống cùng bữa sáng để người dùng dễ nhớ.
Nếu bạn hay bỏ bữa sáng, uống cùng bữa tối vẫn ổn. Điều nên tránh là uống lúc đói ngay trước khi ngủ. Lúc đó dạ dày không có thức ăn che chắn và chưa có bằng chứng cho cách dùng này.
Uống cố định một giờ mỗi ngày. Nguồn: Whey Tốt
Uống probiotic lúc đói hay lúc no
Với viên nang thường và gói bột, bạn uống lúc no hoặc ngay khi bắt đầu ăn. Uống lúc bụng rỗng đẩy lợi khuẩn vào môi trường axit mạnh mà không có gì che chắn.
Một số sản phẩm dùng viên bao tan trong ruột và ghi rõ có thể uống lúc đói. Trường hợp này bạn làm theo nhãn, vì lớp bao đã được thiết kế để vượt qua dạ dày.
Bào tử Bacillus và nấm men Saccharomyces boulardii chịu axit tốt hơn nhiều so với Lactobacillus. Hai nhóm này uống lúc đói hay no đều được, nên thường được chọn cho người có giờ ăn thất thường.
Thức ăn che chắn lợi khuẩn qua dạ dày. Nguồn: Internet
Thời điểm uống theo dạng viên nang, gói bột và ống uống
Viên nang là dạng tiện nhất: nuốt nguyên viên với nước nguội cùng bữa ăn, không nhai và không mở nang trừ khi nhãn cho phép. Dòng dùng hằng ngày của Optibac ghi rõ uống cùng bữa sáng, cách dùng từng dòng nằm trong bài Optibac uống như thế nào.
Gói bột pha với nước hoặc thức ăn dưới 40 độ C rồi uống ngay, vì lợi khuẩn bắt đầu chết khi ngâm lâu trong nước. Dạng cốm quen thuộc như Lactomin cũng theo nguyên tắc này, chi tiết ở bài Lactomin Plus cách dùng.
Cốm và bột khác nhau ở chỗ cốm thường có thêm chất mang để dễ uống trực tiếp. Thành phần từng chủng của dòng cốm phổ biến được đối chiếu trong bài Lactomin Plus có tác dụng gì.
Ống uống sẵn cần lắc đều và giữ đúng nhiệt độ bảo quản, thường là ngăn mát. Uống ngay sau khi mở nắp, không để dở ống qua ngày.
Dạng gói có thêm chất xơ là ví dụ về cách kết hợp lợi khuẩn với thức ăn cho lợi khuẩn trong cùng một lần uống. Sản phẩm dưới đây ghi 25 tỷ CFU và 4 g chất xơ mỗi gói.
Optibac Bifido and Fibre 30 gói. Nguồn: Whey Tốt
Khoảng cách với kháng sinh, cà phê nóng và rượu bia
Kháng sinh theo đơn diệt cả lợi khuẩn vừa uống vào, nên hai thứ cần cách nhau khoảng 2 giờ. Bạn uống men vi sinh tiếp tục 1 đến 2 tuần sau khi hết đơn thuốc, và mọi thay đổi trong lúc dùng thuốc cần hỏi bác sĩ.
Nước nóng, cà phê hay trà nóng trên 40 độ C làm chết phần lớn lợi khuẩn. Bạn uống viên với nước nguội và chờ đồ uống nóng nguội bớt nếu muốn dùng gần nhau.
Rượu bia làm xáo trộn hệ vi sinh và không nên uống cùng lúc với men vi sinh. Nếu tối có tiệc, bạn chuyển giờ uống sang bữa sáng hôm đó thay vì bỏ hẳn.
Whey và sữa uống bình thường không cản trở lợi khuẩn, thậm chí chất béo trong sữa còn hỗ trợ. Điều cần tránh chỉ là pha men vi sinh vào ly whey pha bằng nước nóng.
Cách kháng sinh khoảng hai giờ. Nguồn: Whey Tốt
Uống bao lâu thì thấy tác dụng và nên uống đến khi nào
Phần lớn nghiên cứu trên người lớn ghi nhận thay đổi về tiêu hóa sau 2 đến 4 tuần dùng đều. Vì thế, bạn nên giữ đúng giờ uống ít nhất một tháng rồi mới đánh giá, thay vì đổi sản phẩm sau vài ngày.
Lợi khuẩn không định cư lâu dài, nên tác dụng giảm dần khi ngừng dùng. Câu hỏi dùng liên tục có ổn không và khi nào nên dừng được trả lời riêng trong bài có nên uống men vi sinh mỗi ngày.
Dòng một viên mỗi ngày uống cùng bữa sáng là cách bắt đầu dễ duy trì cho người mới. Sản phẩm dưới đây ghi rõ cách dùng này trên nhãn, kèm bốn chủng có mã định danh.
Optibac Everyday 30 viên. Nguồn: Whey Tốt
Lịch uống gợi ý theo ba thói quen sinh hoạt
Thời điểm tốt là thời điểm bạn duy trì được. Ba lịch dưới đây là gợi ý theo nhịp sinh hoạt phổ biến:
- Người đi làm giờ hành chính: uống viên nang cùng bữa sáng tại nhà, để hộp cạnh ấm nước hoặc hộp cơm để không quên.
- Người tập luyện: uống cùng bữa sáng hoặc bữa chính sau tập, không pha vào ly whey nước nóng. Cách chọn liều theo nhãn được hướng dẫn trong bài uống men vi sinh đúng cách.
- Người hay đi công tác: chọn viên nang không cần giữ lạnh hoặc bào tử Bacillus, uống cùng bữa sáng ở khách sạn.
Sữa chua uống men sống có thể thay một lần uống trong ngày nếu bạn không tiện mang viên. Lượng lợi khuẩn của dạng này thấp hơn viên uống, bạn có thể xem công dụng của Probi để đối chiếu.
Dù chọn lịch nào, bạn đặt nhắc nhở trên điện thoại trong hai tuần đầu. Sau đó, việc uống đã thành thói quen gắn với bữa ăn.
Năm sai lầm thường gặp về thời điểm uống probiotic
Nhiều người uống đều nhưng không thấy tác dụng vì mắc một trong các lỗi dưới đây. Bạn kiểm tra lại cách dùng:
- Uống lúc bụng rỗng với viên nang thường: lợi khuẩn gặp axit mạnh ngay lập tức.
- Pha gói bột với nước nóng hoặc để lâu: nhiệt và thời gian ngâm làm chết lợi khuẩn.
- Uống cùng lúc với kháng sinh: lợi khuẩn bị diệt trước khi tới ruột.
- Uống ngắt quãng: lợi khuẩn không ở lại đủ lâu để tạo tác động.
- Đổi sản phẩm sau vài ngày: chưa đủ thời gian đánh giá, thường cần 2 đến 4 tuần.
Bảo quản sai cũng làm mất lợi khuẩn, nên hộp ghi giữ dưới 30 độ C không để trong xe hơi hay cạnh bếp. Nếu đã sửa cả năm lỗi mà vẫn không khác biệt, bạn xem lại nhóm dưới đây.
Đối tượng nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng
Danh sách dựa trên tài liệu của Viện Y tế Quốc gia Mỹ về probiotic và khuyến cáo của nhà sản xuất. Bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ nếu thuộc các nhóm sau:
- Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
- Người đang dùng thuốc theo đơn dài ngày hoặc đang được bác sĩ theo dõi sức khỏe định kỳ.
- Người vừa trải qua phẫu thuật hoặc đang nằm viện.
- Người từng phản ứng với sữa, đậu nành hoặc thành phần khác ghi trên nhãn.
Ban biên tập Whey Tốt không phải nhân viên y tế, nội dung tổng hợp từ nhãn và tài liệu khoa học. Thắc mắc về tình trạng riêng, bạn trao đổi với bác sĩ.
Pha gói bột với nước nguội, uống ngay. Nguồn: internet
Uống cùng bữa ăn hoặc ngay trước bữa ăn có chút chất béo, cố định một giờ mỗi ngày và cách kháng sinh 2 giờ là ba nguyên tắc chính. Dạng bào tử và nấm men linh hoạt hơn, còn viên nang thường và gói bột cần thức ăn che chắn. Nắm được uống probiotic lúc nào, bạn nhận đủ lượng lợi khuẩn đã trả tiền mua.
Hai dòng dưới đây là hai dạng bào chế đã nhắc trong bài, tình trạng hàng xem trên trang sản phẩm. Nếu cần đối chiếu nhãn trước khi mua, đội ngũ tư vấn Whey Tốt hỗ trợ qua Zalo và hotline 0937 63 07 28.
Bài viết liên quan
- Cách uống men vi sinh hiệu quả: liều dùng, số lần trong ngày và lưu ý
- Có nên uống men vi sinh mỗi ngày? Uống bao lâu thì ngưng, có hại không
- Optibac uống như thế nào? Thời điểm uống, liệu trình và cách bảo quản
- Cách dùng Lactomin Plus: liều lượng, uống trước hay sau ăn, dùng bao lâu
- Uống Probi có tác dụng gì? Giải đáp về sữa chua uống men sống Vinamilk
Lưu ý: Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh. Hiệu quả sử dụng tùy thuộc vào cơ địa và chế độ dinh dưỡng, tập luyện của mỗi người.
