Cầm hai hộp whey lên, một ghi concentrate, một ghi isolate, chênh nhau không ít tiền mà nhãn chẳng nói vì sao. Thật ra các loại whey protein chỉ là các mức xử lý của cùng một nguyên liệu. Hiểu điều đó là biết mình trả tiền cho gì, và Whey Tốt xếp năm loại cạnh nhau dưới đây.

Bảng so sánh năm loại whey protein

Whey protein có ba loại gốc là concentrate (WPC), isolate (WPI) và hydrolyzed (WPH), khác nhau ở mức lọc và mức cắt chuỗi đạm. Hai cách gọi còn lại là whey blend và clear whey, đều pha trộn hoặc xử lý thêm từ ba loại gốc.

Người tiêu hóa sữa tốt dùng được concentrate hoặc blend, người hay nặng bụng nên chọn isolate, còn hydrolyzed chỉ cần với số ít người. Bảng dưới đây dùng cùng thước đo cho cả năm loại, từ tỷ lệ đạm, lactose còn lại đến tốc độ tiêu hóa và chi phí.

Năm cách gọi whey trên nhãn. Nguồn: Whey Tốt

Khoảng tỷ lệ đạm trong bảng lấy theo tổng quan trên Journal of Food Science and Technology. Các cột còn lại tổng hợp từ nhãn sản phẩm từng bán tại Whey Tốt.

Vuốt nhẹ bảng dưới đây sang ngang để xem hết thông tin

Loại whey	Tỷ lệ đạm	Lactose còn lại	Tiêu hóa	Chi phí mỗi gam đạm	Hợp với
Concentrate (WPC)	Khoảng 29 đến 89%, phổ biến 70 đến 80%	Còn một phần	Bình thường	Thấp	Người mới, tiêu hóa sữa tốt
Isolate (WPI)	Khoảng 90%	Rất thấp	Nhanh	Cao hơn	Người nặng bụng với concentrate
Hydrolyzed (WPH)	Tùy nền isolate hoặc concentrate	Rất thấp nếu nền isolate	Nhanh hơn do chuỗi đã cắt	Cao	Số ít người cần tiêu hóa thật nhanh
Blend	Nằm giữa, tùy tỷ lệ pha	Tùy phần concentrate	Trung bình	Trung bình	Người muốn cân bằng giá và độ lọc
Clear whey	Isolate xử lý, đạm mỗi muỗng thấp hơn	Rất thấp	Nhanh	Cao	Người ngại vị sữa, thích pha trong

Tỷ lệ đạm trên nhãn từng hộp mới là con số quyết định, vì cùng một loại vẫn chênh nhau theo hãng. Giá thay đổi theo thời điểm nên bài không ghi giá, bạn lấy giá hiện tại chia cho tổng đạm mỗi hộp để so.

Bảng so sánh các loại whey protein theo mức lọc và lactose

So năm loại whey theo cùng thước đo. Nguồn: Whey Tốt

Whey protein và cách ra đời của ba loại gốc

Whey protein là gì? Đó là phần đạm hòa tan tách khỏi sữa khi làm phô mai, còn phần đông lại là casein protein. Whey chiếm khoảng 20% đạm sữa, casein chiếm khoảng 80%.

Phần nước whey được lọc để giữ đạm và loại bớt lactose, chất béo, rồi sấy thành bột. Lọc nông cho concentrate, lọc sâu cho isolate, cắt thêm chuỗi đạm bằng enzyme cho hydrolyzed.

Vì vậy, năm loại trên nhãn chỉ là năm mức xử lý của cùng một nguyên liệu. Muốn đi sâu vào bản chất, bạn có thể đọc thêm bài whey là gì và dùng cho ai. Tại Whey Tốt, Bột whey các loại đều nằm chung một danh mục.

Whey protein là gì và cách tạo ra các loại whey protein

Whey tách khỏi sữa rồi lọc thành bột. Nguồn: Whey Tốt

Whey concentrate (WPC), loại phổ biến và dễ tiếp cận

Whey protein concentrate qua ít bước lọc, nên còn một phần lactose, chất béo và các phân đoạn đạm tự nhiên. Loại phổ biến trên thị trường là WPC 80, tức khoảng 80% đạm trên bột khô.

Ưu điểm là chi phí mỗi gam đạm thấp và vị béo, dễ uống hơn isolate. Điểm cần cân nhắc là người khó tiêu hóa lactose dễ đầy bụng, và mỗi muỗng cộng thêm vài gam carbohydrate.

Concentrate cũng là nguyên liệu quen thuộc của Thanh protein bar và các loại bánh giàu đạm. Dòng này hợp người mới, người tiêu hóa sữa tốt và người đặt ngân sách lên trước.

Whey concentrate, loại whey protein phổ biến với người mới

Concentrate còn lactose và chất béo. Nguồn: Whey Tốt

Whey isolate (WPI), lọc sâu cho người nặng bụng

Whey protein isolate lọc sâu hơn để đạm đạt khoảng 90%, lactose và chất béo chỉ còn rất ít. Đây là nhóm dành cho người từng bỏ dở concentrate vì nặng bụng, hoặc người tính khẩu phần chi tiết.

Nhãn isolate có hai cách lọc chính là vi lọc dòng chảy chéo và trao đổi ion, gần đây có thêm các bản whey isolate không đường ngọt bằng stevia. Điểm cần cân nhắc là chi phí mỗi gam đạm cao hơn concentrate.

Các dòng từng bán tại Whey Tốt gồm Applied Nutrition ISO XP Whey Protein Isolate, Perfect Sports Diesel NewZealand Whey Isolate và Scitec Nutrition 100% Whey Protein Isolate 2kg. Cả ba đều là isolate thường, không thủy phân.

Nếu đang phân vân giữa các dòng này, danh sách whey isolate nào đáng mua đối chiếu từng hộp. Còn Cách pha whey protein thì áp dụng chung cho mọi loại.

Whey protein isolate trong các loại whey, lọc sâu cho người nhạy lactose

Isolate lọc sâu, lactose rất thấp. Nguồn: Whey Tốt

Whey hydrolyzed (WPH), chuỗi đạm đã cắt ngắn

Whey protein hydrolyzed là isolate hoặc concentrate được enzyme cắt sẵn thành chuỗi ngắn, nên tiêu hóa nhanh hơn. Vị hơi đắng và chi phí cao là hai điểm cần cân nhắc.

Phần lớn người tập phổ thông không cần tới mức này, vì tổng đạm cả ngày quan trọng hơn tốc độ tiêu hóa. Ai thật sự cần được bàn kỹ trong bài whey hydrolyzed khác gì isolate. Đáng chú ý là chữ whey protein hydrolyzed trên nhãn nhiều hãng chỉ thủy phân một phần.

Hai dòng từng bán tại Whey Tốt là BioTechUSA Hydro Whey Zero 4lbs và Vitaxtrong Iso Pro. Cả hai đều lấy nền isolate rồi thủy phân thêm, nên giữ được lactose rất thấp.

Whey hydrolyzed, loại whey protein thủy phân tiêu hóa nhanh

Hydrolyzed cắt ngắn chuỗi đạm bằng enzyme. Nguồn: Whey Tốt

Whey blend và clear whey, hai cách gọi dễ nhầm

Whey blend là gì? Đó là hỗn hợp pha concentrate với isolate, có khi thêm hydrolyzed hoặc casein, nên thông số nằm giữa các loại gốc tùy tỷ lệ từng hãng. Nhãn blend đáng đọc ở dòng thành phần: loại nào ghi trước là loại chiếm nhiều hơn.

Hai ví dụ từng bán tại Whey Tốt là Mutant ISO Surge pha isolate với hydrolyzed, và Applied Nutrition Critical Whey pha cả ba loại. Các dòng whey blend đang bán nằm trong một danh mục riêng để bạn so nhãn.

Clear whey là isolate xử lý để pha trong và chua nhẹ như nước trái cây, đạm mỗi muỗng thấp hơn whey thường. Dòng này hợp người ngại vị sữa, nhưng không rẻ hơn isolate thường tính theo gam đạm.

Whey blend Applied Nutrition Critical Whey, một trong các loại whey protein phối trộn

Critical Whey là blend ba loại whey. Nguồn: Whey Tốt

Cách chọn loại whey theo cơ địa và mục tiêu

Chọn loại whey đi theo ba câu hỏi về cơ địa, mục tiêu và chi phí, không đi theo loại đắt hơn. Ba câu hỏi đó gồm:

Bạn tiêu hóa sữa thế nào: tốt thì concentrate hoặc blend là đủ, hay nặng bụng thì chọn isolate hoặc blend không có concentrate.
Bạn cần bao nhiêu đạm mỗi ngày: khuyến nghị của ISSN là 1,4 đến 2,0 g mỗi kg. Để chia thành từng cữ, bạn có thể đọc thêm Nên uống whey khi nào và 1 muỗng whey bao nhiêu calo.
Bạn so giá theo cách nào: lấy giá hộp chia tổng đạm mỗi hộp. Cách tính này được minh họa trong Bảng giá whey protein cập nhật mới nhất, vốn là bài whey giá rẻ dành cho sinh viên.

Loại whey nào cũng chỉ là nguồn đạm, nên chọn loại hợp bụng và hợp túi tiền trước, rồi mới tới hãng và vị.

Hai nỗi lo thường gặp là uống whey nổi mụn và Uống whey có tăng cân không, mỗi câu hỏi đã có một bài riêng. Bạn nữ có thể đọc thêm bài whey cho nữ. Ai chưa biết bắt đầu từ đâu thì chọn whey protein phù hợp từ bảng whey protein tốt nhất hiện nay là cách dễ.

Dù chọn loại nào, một số nhóm người vẫn nên hỏi người có chuyên môn trước. Ranh giới nằm ở dị ứng và bệnh lý nền, không nằm ở loại whey.

Đối tượng nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng

Người dị ứng đạm sữa không dùng được whey, khác với người chỉ khó dung nạp lactose. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, người dùng thuốc theo đơn dài ngày và người được dặn hạn chế đạm cần hỏi bác sĩ trước.

Ban biên tập Whey Tốt không phải nhân viên y tế, nội dung tổng hợp từ nhãn sản phẩm và tài liệu khoa học. Khi có bệnh lý nền, lời dặn của bác sĩ đang theo dõi luôn đi trước mọi bài viết.

Hũ whey protein isolate đang có hàng, ví dụ cho cách chọn các loại whey

Hũ isolate đang có hàng tại Whey Tốt. Nguồn: Whey Tốt

Mua whey protein chính hãng tại Whey Tốt

Whey Tốt phân phối whey nhập khẩu chính ngạch của các hãng như Applied Nutrition và Rule One Proteins, cùng các dòng whey đang bán của BioX. Mỗi hộp có tem phụ tiếng Việt, số công bố và hóa đơn giá trị gia tăng.

Bạn có thể mua hàng online thông qua website, chọn trả góp thông qua Fundiin hoặc liên hệ với Whey Tốt để được đối chiếu nhãn trước khi mua. Đội ngũ tư vấn sẽ hỏi cơ địa và mục tiêu trước khi gợi ý loại whey.

Hũ whey isolate chính hãng, một trong các loại whey có tem phụ tiếng Việt

Hộp chính hãng có tem phụ tiếng Việt. Nguồn: Whey Tốt

Concentrate rẻ và béo vị, isolate nhẹ bụng, hydrolyzed tiêu hóa nhanh nhưng đắt, blend nằm giữa, clear whey cho người ngại vị sữa. Đọc dòng thành phần, tính tổng đạm mỗi hộp và chọn theo cơ địa trước khi chọn hãng. Nắm được các loại whey protein như vậy, bạn không còn trả tiền cho mức lọc mình không cần.

Mời bạn tham khảo whey isolate đang có hàng tại Whey Tốt

Hai dòng isolate của BioX và bình lắc đi kèm nằm ngay dưới đây, giá và tình trạng hàng xem trên trang sản phẩm. Nếu cần đối chiếu nhãn trước khi mua, đội ngũ tư vấn Whey Tốt hỗ trợ qua Zalo và hotline 0937 63 07 28.